Tại Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, Viện ASTRI và Công ty TNHH Công nghệ thông tin Shannon Vân Nam đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược. Sự kiện đánh dấu một bước đi cụ thể trong nỗ lực đưa nông sản Việt Nam đến gần hơn với thị trường tiêu dùng khổng lồ của Trung Quốc thông qua nền tảng công nghệ và thương mại điện tử.
Bối cảnh thương mại nông sản Việt - Trung
Trung Quốc từ lâu đã là thị trường xuất khẩu nông sản lớn nhất của Việt Nam, với nhu cầu ngày càng tăng đối với trái cây nhiệt đới, thủy sản và nông sản chế biến. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu trước đây phần lớn phụ thuộc vào thương mại tiểu ngạch, tiềm ẩn rủi ro về ùn ứ cửa khẩu, biến động giá và thiếu ổn định đầu ra. Việc chuyển dịch sang thương mại chính ngạch, kết hợp các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới, đang trở thành hướng đi tất yếu để nâng cao giá trị và tính bền vững cho nông sản Việt.
Nội dung hợp tác
- Kết nối doanh nghiệp, HTX nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường Trung Quốc qua các nền tảng TMDT
- Đưa công nghệ nông nghiệp thông minh, nông nghiệp công nghệ cao của Trung Quốc vào thị trường Việt Nam
- Triển khai chương trình đào tạo chuyên sâu cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, HTX, hộ kinh doanh nông sản
Ba trụ cột hợp tác này bổ trợ chặt chẽ cho nhau: kênh phân phối, công nghệ sản xuất và năng lực con người. Nếu chỉ mở kênh bán mà thiếu chất lượng đồng đều, hoặc thiếu kỹ năng vận hành thương mại điện tử, doanh nghiệp Việt vẫn khó tận dụng cơ hội. Việc kết hợp cả ba yếu tố giúp tạo nền tảng vững chắc hơn cho sự tham gia lâu dài.
Vai trò của thương mại điện tử xuyên biên giới
Thương mại điện tử xuyên biên giới đang thay đổi cách nông sản tiếp cận người tiêu dùng. Thay vì qua nhiều tầng trung gian, sản phẩm có thể đến gần hơn với người mua cuối, giúp truy xuất nguồn gốc minh bạch và xây dựng thương hiệu. Một số lợi thế nổi bật gồm:
- Rút ngắn chuỗi trung gian, cải thiện biên lợi nhuận cho người sản xuất
- Thu thập dữ liệu thị hiếu người tiêu dùng để điều chỉnh sản phẩm
- Xây dựng thương hiệu và câu chuyện sản phẩm cho nông sản Việt
- Mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường ngách có giá trị cao
Tương lai của nông sản Việt Nam không chỉ nằm ở sản lượng, mà ở khả năng kể câu chuyện sản phẩm, bảo đảm chất lượng ổn định và tiếp cận người tiêu dùng bằng công nghệ.
Tiềm năng phát triển
Thỏa thuận này mở ra cơ hội mới cho nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường tỷ dân Trung Quốc, đồng thời góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong chuỗi cung ứng nông sản. Việc song song đưa công nghệ nông nghiệp thông minh của Trung Quốc vào Việt Nam cũng tạo dòng chảy hai chiều, giúp người sản xuất trong nước tiếp cận các giải pháp canh tác, bảo quản và logistics tiên tiến.
Những yêu cầu để nắm bắt cơ hội
Thị trường Trung Quốc, dù rộng lớn, ngày càng đặt ra tiêu chuẩn cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Để tận dụng được các kênh thương mại điện tử xuyên biên giới, doanh nghiệp và HTX Việt Nam cần chuẩn hóa quy trình sản xuất, đầu tư vào bao bì, bảo quản và logistics chuỗi lạnh, đồng thời xây dựng năng lực số để vận hành gian hàng trực tuyến hiệu quả. Đây chính là lý do vì sao cấu phần đào tạo trong biên bản ghi nhớ có ý nghĩa quyết định lâu dài.
Một số nền tảng cần được củng cố song song với việc mở kênh phân phối:
- Vùng nguyên liệu đạt chuẩn, có mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói được cấp phép
- Hệ thống truy xuất nguồn gốc minh bạch, đáp ứng yêu cầu kiểm dịch
- Kỹ năng marketing số, quản lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng trực tuyến
- Chuỗi logistics và bảo quản bảo đảm chất lượng nông sản khi đến tay người tiêu dùng
Khi những nền tảng này được hoàn thiện, nông sản Việt Nam không chỉ bán được nhiều hơn mà còn bán được với giá trị cao hơn, thoát khỏi tình trạng cạnh tranh chủ yếu bằng giá rẻ.
Vai trò của Viện ASTRI
Với vai trò cầu nối giữa khoa học, doanh nghiệp và thị trường, Viện ASTRI hướng tới việc hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp và HTX nông nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập. Biên bản ghi nhớ với Shannon Vân Nam là một phần trong chiến lược mở rộng hợp tác quốc tế, gắn chuyển đổi số với phát triển nông nghiệp bền vững, đưa giá trị nông sản Việt Nam vươn xa hơn trên thị trường quốc tế.